EUDR en cacao uit Peru: wat de verordening eist en wat uw leverancier moet aanleveren.

Wat de verordening vereist voor cacao

Verordening (EU) 2023/1115, bekend als de EUDR, omvat cacao al vanaf het begin, samen met de producten daarvan: bonen (code 1801), doppen (1802), pasta (1803), boter (1804), cacaopoeder (1805) en chocolade (1806). Om ze in de EU in de handel te brengen, moeten drie dingen worden aangetoond:

1. Ontbossingsvrij: de cacao komt niet van grond die is ontbost na 31 december 2020.
2. Legaliteit: de cacao is geproduceerd volgens de Peruaanse wetgeving (grondgebruiksrechten, milieu, arbeid).
3. Geolocatie: de coördinaten van elk perceel waar de cacao vandaan komt.

Alle producten en hun codes vindt u in EUDR-bijlage I.

De datums

De evaluatie van mei 2026 vereenvoudigde de procedures, maar hield deze datums aan. In de praktijk hebt u de gegevens eerder nodig om uw verklaring voor te bereiden: cacao die in 2027 in Europa aankomt, wordt nu al onder die voorwaarde gecontracteerd.

Opnieuw uitstel? Bekijk de tijdlijn en het laatste EUDR-nieuws.

Punt of polygoon: zo wordt elk perceel vastgelegd

De coördinaten worden aangeleverd als GeoJSON, het formaat dat het informatiesysteem van de EU accepteert.

Cacao in de schaduw: als de kaart een cacaoperceel voor bos aanziet

Groeit de cacao onder schaduwbomen, in een boslandbouwsysteem, dan is dat voor de EUDR geen bos: de verordening rekent boslandbouwsystemen tot de landbouwplantages en sluit ze uit van de definitie van bos.

Het probleem is dat een cacaoperceel met schaduwbomen op een satellietbeeld op bos kan lijken. De EU-boskaart 2020 vermeldt zelf dat ze niet verplicht en niet juridisch bindend is. En een studie van het Duitse Thünen-instituut (2025) onderzocht 600 koffiepercelen van 1 tot 5 hectare in Mexico: volgens de kaarten voldeden drie op de vier niet, hoewel veel ervan al tientallen jaren in cultuur waren. Daarom moeten uw leveranciers per perceel bewijs bewaren dat het vóór 2021 al landbouwgrond was: foto's, de administratie van de coöperatie en historische satellietbeelden.

Wie doet wat

1. De boer en de coöperatie leggen de percelen vast en bewaren het bewijs per perceel.
2. De exporteur bundelt die gegevens per zending en geeft ze door aan de koper.
3. De EU-marktdeelnemer, meestal de importeur, dient de zorgvuldigheidsverklaring in via TRACES en is juridisch verantwoordelijk tegenover de eigen bevoegde autoriteit.
4. De chocoladefabrikant in Europa die cacao gebruikt waarvoor al een verklaring is ingediend, dient geen nieuwe in: hij bewaart het referentienummer van de verklaring van de importeur.

Zo werkt het, stap voor stap: de EUDR-zorgvuldigheidsverklaring (DDS) in TRACES.

Het echte probleem: op het verzamelpunt komt cacao van tientallen boeren samen

Een cacaopartij komt bijna nooit van één perceel: op het verzamelpunt worden de bonen van veel boeren samengevoegd om ze te fermenteren en te drogen. Voldoet één perceel niet, dan mag die cacao niet worden vermengd met conforme cacao, en de Europese Commissie aanvaardt geen massabalans met cacao van onbekende oorsprong. Daarom moet elk perceel worden geverifieerd voordat de zending wordt samengesteld, niet pas wanneer u al om de gegevens vraagt.

Hoe Origen het oplost

De technicus van de coöperatie legt elk perceel vast met een telefoon, ook zonder bereik. Origen toetst het aan vier open satellietbronnen, waaronder de eigen bosreferentiekaart 2020 van de EU, en genereert één dossier per zending met een GeoJSON-bestand klaar voor TRACES. Wordt een perceel gemarkeerd, dan ziet u om welk perceel het gaat, zodat het kan worden uitgesloten of onderbouwd.

Origen certificeert niet: het levert verifieerbaar bewijs voor uw zorgvuldigheidsverklaring.

Aan de slag met Origen